Psycholog, psychoterapeuta, psychiatra — kto się czym zajmuje
Psychiatra jest lekarzem i jako jedyny z tej trójki może postawić diagnozę medyczną oraz wypisać leki; psychoterapeuta prowadzi terapię na podstawie ukończonego szkolenia w konkretnym nurcie; psycholog ma wykształcenie psychologiczne i zajmuje się m.in. diagnozą — ale samo bycie psychologiem nie uprawnia do prowadzenia psychoterapii.
Trzy zawody w tabeli
| Psycholog | Psychoterapeuta | Psychiatra | |
|---|---|---|---|
| Wykształcenie | studia psychologiczne | całościowe szkolenie psychoterapeutyczne (4–5 lat, po studiach) | studia lekarskie + specjalizacja |
| Wypisuje leki | nie | nie | tak |
| Prowadzi psychoterapię | tylko po dodatkowym szkoleniu | tak | tylko po dodatkowym szkoleniu |
| Diagnoza psychologiczna | tak | zależnie od wykształcenia | diagnoza medyczna |
| Zwolnienie lekarskie | nie | nie | tak |
Skąd bierze się zamieszanie
Tytuł psychoterapeuty nie jest w Polsce chroniony tak jak tytuł lekarza. W praktyce oznacza to, że warto sprawdzić, jakie szkolenie ukończyła dana osoba, czy pracuje pod superwizją i czy należy do towarzystwa zrzeszającego psychoterapeutów. To pytania, które można zadać wprost — dobry terapeuta odpowie na nie bez zażenowania.
Druga przyczyna nieporozumień to nakładanie się ról. Psychiatra może być jednocześnie psychoterapeutą, psycholog może mieć ukończone szkolenie psychoterapeutyczne. Sam dyplom psychologa nie wystarcza jednak do prowadzenia terapii.
Od kogo zacząć
- Jeśli objawy są nasilone, uniemożliwiają codzienne funkcjonowanie albo pojawiają się myśli o odebraniu sobie życia — zacznij od psychiatry.
- Jeśli potrzebujesz zwolnienia lekarskiego lub oceny, czy potrzebne są leki — psychiatra.
- Jeśli chcesz zrozumieć powtarzające się trudności i coś w sobie zmienić — psychoterapeuta.
- Jeśli potrzebujesz opinii, testów albo formalnej diagnozy psychologicznej — psycholog diagnosta.
- Jeśli nie wiesz — konsultacja psychoterapeutyczna też jest dobrym punktem startu; jej celem jest właśnie ustalenie, jaka pomoc ma sens.
Czy można korzystać z kilku naraz
Tak i bywa to najlepszy układ. Częsty scenariusz to leczenie farmakologiczne u psychiatry równolegle z psychoterapią u innej osoby. Leki obniżają nasilenie objawów na tyle, żeby praca psychoterapeutyczna była w ogóle możliwa; terapia zajmuje się tym, czego lek nie zmieni. Warto, żeby obie osoby wiedziały o sobie nawzajem.
Najczęstsze pytania
Czy psychoterapeuta może wypisać leki?
Nie, chyba że jest jednocześnie lekarzem psychiatrą. Sam tytuł psychoterapeuty nie daje uprawnień do wystawiania recept ani zwolnień lekarskich.
Czy psycholog to to samo co psychoterapeuta?
Nie. Psycholog ukończył studia psychologiczne; psychoterapeuta ukończył dodatkowe, wieloletnie szkolenie psychoterapeutyczne. Jedna osoba może mieć oba te wykształcenia, ale nie jest to regułą.
Jak sprawdzić kwalifikacje psychoterapeuty?
Zapytaj o ukończone szkolenie i ośrodek, który je prowadził, o superwizję oraz o przynależność do towarzystwa, na przykład Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. Te informacje bywają też podane na stronie gabinetu.
Źródła
- Ustawa o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (Dz.U. 2001 nr 73 poz. 763)
- Polskie Towarzystwo Psychiatryczne — Sekcja Naukowa Psychoterapii, zasady certyfikacji
Czytaj dalej
Masz pytanie dotyczące swojej sytuacji?
Umów konsultację